امتیاز ساخت فیلم « دا» به حوزه هنری رسید؛
راوی « دا » حقوق مادی کتابش را هبه کرد
بالاخره بعد از گفت و گوهای مکرر و اخبار متعدد درمورد اقتباس سینمایی از کتاب « دا » ؛ خاطرات سیده زهرا حسینی کارگاه فیلمنامه نویسی حوزه هنری بود که توانست امتیاز ساخت فیلم این کتاب را بدست آورد.
روز گذشته مدیر مدرسه کارگاهی فیلمنامه نویسی گفت: سیده زهرا حسینی نویسنده «دا» امتیاز تولید آثار تصویری براساس این کتاب را به صورت «هبه» به مدرسه کارگاهی فیلمنامه نویسی حوزه هنری اهدا کرد.
توجه به واژه « هبه » مهم است چرا که سیده زهرا حسینی ؛ راوی کتاب حاضر نشده تا امتیاز کتاب را در ازای دریافت حقوق مادی واگذار کند و از آنجا که تنها به فکر انتقال مطالب کتاب بوده و نخواسته تا از این کتاب و حوادث روایت شده از دفاع مقدس در آن بهره برداری مادی کند بدون دریافت هیچگونه وجهی امتیاز ساخت فیلم از کتاب را واگذار کرده است.
عزیزالله حاجی مشهدی این خبر را پیرو برگزاری جلسهای در مدرسه کارگاهی فیلمنامهنویسی حوزه هنری، با حضور«سیده زهرا حسینی»، «مرتضی سرهنگی» و«حبیب احمد زاده»، به عنوان دست اندرکاران خلق و انتشار این اثر داد و افزود: برای صیانت و حفاظت از حقوق کتاب ارزشمند «دا» و اندیشیدن تمهیدات لازم به منظور پیشگیری از هر گونه سوء استفادههای احتمالی تصویری و نمایشی بر اساس این اثر، سیده زهرا حسینی امتیاز استفاده از این اثر را، برای استفاده در نگارش فیلمنامه یا نمایشنامه در قالبهای مختلف سینمایی، تلویزیونی و رادیویی به مدرسه کارگاهی فیلمنامه نویسی حوزه هنری به صورت «هبه» اهدا کرد.
البته باخبر باشید که براساس تصمیم های جلسه مذکور متقابلا حوزه هنری تعهد کرده است که از مشاوره و نظرات صاحب اثر در جریان تهیه فیلم یا مجموعه تلویزیونی و در مرحله انتخاب عوامل تولید، به ویژه برای ایفای نقش زن روایتگر این کتاب استفاده شود.
چندی پیش هم تهمینه میلانی ؛ نویسنده و کارگردان نام آشنای سینما اعلام کرده بود که با اقتباس از کتاب "دا" فیلمی در ژانر دفاع مقدس خواهد ساخت.
وي همچنین گفته بود که در نوشتن فیلمنامه نهایی از مشاوره حبیب احمدزاده نویسنده آثار دفاع مقدس بهره خواهد برد؛ چون معتقد است كه او ،جبهه و آدم هایش را خوب میشناسد.
میلانی علت علاقهاش به کتاب «دا» را روایت لحظه به لحظه روزهای آغازین حمله به خرمشهر و تصویر زنده و انسانی نویسنده کتاب از آن روزها دانسته بود که به اعتقاد او که به راحتی قابل لمس بوده و انسان را متاثر میکند.
البته میلانی در ارتباط با چگونگی اقتباس از کتاب «دا» این توضیح را هم داده بود که کتاب « دا » 750 صفحه است که طبیعی است تمام مطالب آن در یک فیلم 100 دقیقهای نگنجد؛ ولی لحظاتی از آن را به طور کامل در این فیلم تصویر خواهم کرد.
اما در این گزارش بد نیست که به برخی از اظهار نظر های اهالی سینما در مورد این کتاب هم توجه کنیم.
رخشان بنی اعتماد ؛ کارگردان معروف سینمای کشورمان که فیلم دفاع مقدسی « گیلانه » را هم در سابقه کاری خود دارد در مورد کتاب « دا » گفته است : کتاب «دا» یک بخش گفته نشده از تاریخ جنگی بود که هنوز که هنوز است در حال پس دادن پیامدهای آن هستیم.
به نظرمن ویژگی اصلی این کتاب در قصه گویی آن نیست . به نظر من در این کتاب نه مادر بچه گناه دارد و نه هیچ کدام از همه آدم هایی که در طول تاریخ قربانی جنگ بوده اند.من فکر می کنم آن چیزی که اکنون دغدغه خیلی از ما است یعنی صلح؛ شناخت نکبت جنگ است. وقتی مفهوم صلح را با همه ابعاد آن بشناسیم ، مفهوم سلحشوری، پایداری و مقاومت نیز مشخص می شود.
وقتی در مقدمه کتاب آمده گاهی ماه ها کار نوشتن خاطره نویسی در شرایطی که خانم حسینی نمی توانست روایت آن روزگار را ادامه دهد، قطع می شد به خوبی می فهمیدم و از خودم خجالت می کشیدم که من حتی نمی توانستم آن را بخوانم.
دست هر دو خانم حسینی ( راوی و نویسنده کتاب )را بایت آنچه که خانم سیده زهرا حسینی تجربه کردند می فشارم و فکر می کنم هر چه ما بخواهیم الان راجع به این امر صحبت کنیم یا قدردانی کنیم کم است . فکر می کنم اگر در مقابل خانم حسینی قرار بگیرم حتما زبانم بند می آید هیچی نمی توانم بگویم.
«تهمینه میلانی» ؛ کارگردان سینما پیش از اعلام تصمیم خود مبنی بر ساخت فیلم این کتاب در یادداشتی کوتاه درمورد « دا » گفته بود : کمتر پیش می آید که من کتابی با این حجم (750 صفحه) را یک نفس بخوانم. نمی دانم کنجکاوی من از دانستن نادانسته های جنگ بود، یا جذابیت ذاتی کتاب که موجب شد، کتای را در سه روز بخوانم و هنگام خواندن بخش های از کتاب با زهرا خانوم هم هویت شوم، به ویژه با صحنه های شهادت « علی» برادر « زهرا» که مملو از احساسات انسانی بود و صورت من هنگام مطالعه ی این بخش هاخیس.
آرمانگرایی بخشی از یک نسل ( دهه 50 -60) در این کتاب به خوبی بیان شده و ارتباط عمیقی با خواننده برقرار می کند.
پیشنهاد می کنم این کتاب مورد مطالعه نسل جوان ما که اغلب فاصلا بعیدی با آرمانگرایی دارند، قرار گیرد، تا شاید پلی باشد برای ارتباط بیشتر و بهتر با نسل پیشین خود.
« رویا تیموریان» ؛ بازیگر سینما هم احساس و نظر خود را درباره کتاب «دا» را اینگونه بیا ن کرده بود:
«دا» بانو: سیده زهرا حسینی
به گفته بزرگی « رنج روح آدمی را بزرگ می کند.» ولی رنج شما فراتر از توان آدمی ست ، موهبتی که شامل هر کس نمی شود.
به شما حسادت کردم ، چرا که امروز جهان شما فراتر و بزرگ تر از آن است که ما در زندگی هر روزه دوره می کنیم .
تهینیت و هشدار را از « دا» شنیدم.
چقدر تا کی و کجا باید از خود خود دور بمانیم؟
تا چه اندازه به منیت ها نزدیک و نزدیک تر شدیم؟
چرا آرمان هایمان را رنگ خاکستری زدیم؟
چرا ایده و اهدافمان را در صندوقچه ها پنهان کردیم؟
تا کنون ظواهر زندگی قادر باشد ما را آسیب پذیرتر و گمگشته تر کند.
تا جایی ناتوان شویم که مجبور و متوسل به شعار ، پنهان کاری ، کج راهه و... شویم.
امیدوارم کتاب « دا» مادری دوباره باشد برای خوانندگانش تا مام وطن خون وجانی دوباره گیرد.
اما این را هم بدانید که کتاب « دا » تنها در طی چند پس از رونمایی به چاپ سوم رسید و این روزها چاپ های بعدی آن در راه است.
در آخر اگر تا کنون این کتاب را نخوانده اید بدانید که این کتاب خاطرات سیده زهرا حسینی از روز های شروع جنگ در خرمشهر است. حسینی در آن ایام تنها 17 سال داشت و خاطرات او به گفته بسیاری از آنهایی که کتاب را خوانده اند گوشه ای از تاریخ تلخ جنگ را بازگویی می کند که تا کنون به این شکل بیان نشده بود.
کتاب « دا»که تولید دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری است دارای 812 صفحه است و در سه فصل نگاشته شده. قیمت کتاب 11 هزار تومان و در قطع وزیری منتشر شده است.
حبیب احمدزاده 
